Tweetalig opvoeden PDF Afdrukken E-mail
Aangezien onze samenleving kleurrijker wordt, komt het steeds vaker voor dat kinderen tweetalig worden opgevoed. De keuze van ouders om hun kind tweetalig op te voeden is doorgaans gebaseerd op het verlangen van beide ouders om met hun kind in de eigen moedertaal te kunnen communiceren.

Er zijn twee vormen van tweetalig opvoeden te onderscheiden, namelijk simultaan en successief. Bij de simultane methode worden beide talen vanaf de geboorte aangeleerd. Hierbij kan nog onderscheid worden gemaakt tussen de gemengde methode, waarbij beide ouders beide talen afwisselend aanbieden, en de één persoon/één taal methode, waarbij beide ouders een verschillende taal aanbieden. Er wordt gesproken van een successieve methode als beide talen na elkaar worden aangeboden. Dit gebeurt als het kind gedurende de eerste levensjaren een taal aangeleerd krijgt anders dan de omgevingstaal. Wanneer het kind dan bijvoorbeeld naar school gaat, komt het kind in aanraking met de tweede taal.

Ouders die bewust kiezen voor tweetalig opvoeden kiezen meestal voor de één persoon/één taal methode. Een voordeel hiervan is dat een kind de moedertaal van beide ouders zo correct mogelijk (zowel uitspraak als zinsbouw) krijgt aangeboden. Dit wil niet zeggen dat het taalaanbod strikt gescheiden is, want er zijn situaties waarin de ouders hun tweede taal zullen moeten gebruiken (bijvoorbeeld als het kind in de andere taal om uitleg vraagt, of als er door de ouder met anderen gecommuniceerd wordt). Hoe beide talen zich ontwikkelen, is afhankelijk van het taalaanbod. Zo zal de ontwikkeling van de taal van de ouder die de meeste tijd met het kind doorbrengt vaak iets sneller gaan. Door het taalaanbod in beide talen zo gelijk mogelijk te verdelen, kan de taalverwerving van beide talen zich in hetzelfde tempo ontwikkelen.

Het is een hele prestatie van tweetalige kinderen dat zij zich beide talen (met verschillende taalregels) gelijktijdig eigen maken. Het idee dat kinderen als gevolg van tweetalige opvoeding een taalachterstand hebben, is ongegrond. Soms zie je dat tweetalige kinderen een kleinere woordenschat hebben in de omgevingstaal (het Nederlands), maar dat de woordenschat van beide talen juist weer veel groter is. Tot een jaar of drie verloopt de ontwikkeling van beide talen vaak gelijk. Zodra de taal in complexiteit toeneemt, zie je vaak dat er een onderscheid ontstaat en dat één van beide talen zich 'normaal' ontwikkelt en dat de andere taal wat achterblijft (o.a. woordenschat). Uiteindelijk zal deze 'achterstand' weer verdwijnen als het kind een jaar of vijf is.

Het is niet geheel duidelijk wat nou de beste manier is om kinderen tweetalig op te voeden. Het idee bestaat dat de taalkritische periode (vanaf de geboorte tot een jaar of vijf) de beste periode is om een taal als moedertaal eigen te maken. Talen die na deze periode worden aangeleerd (bijvoorbeeld op school) missen doorgaans de kracht die een moedertaal heeft.

Aangeraden wordt om thuis vooral de taal te gebruiken die anders is dan de omgevingstaal. Dit is gebaseerd op het idee dat kinderen de omgevingstaal toch wel oppikken naarmate ze meer buitenshuis verblijven (bijvoorbeeld als ze naar school gaan) en dat het dus niet erg is als ze een lichte voorsprong hebben in de tweede moedertaal. Eventuele achterstand in de omgevingstaal halen ze dan vanzelf wel weer in als ze naar school gaan. Afgeraden wordt om een kind tweetalig te leren lezen en schrijven. Geadviseerd wordt om het kind in de omgevingstaal te leren lezen en schrijven, waarna het lezen en schrijven in de andere moedertaal vanzelf op gang komt.

Over tweetalig opvoeden bij tweelingen is weinig bekend. Aangezien de tweelingsituatie wordt gekenmerkt door minder taalaanbod en taalstimulatie per kind, zou het tweetalig opvoeden een extra belemmering kunnen zijn voor een normale taalontwikkeling. Dit wil niet zeggen dat tweetalig opvoeden bij tweelingen moet worden afgeraden. Het is wel aan te bevelen om extra aandacht te besteden aan de kwaliteit en kwantiteit van het taalaanbod.

Laatst geupdate op ( dinsdag 15 april 2008 )